Warunki chrztu świętego - Ks. Edward Staniek

Ks. Edward Staniek

Warunki chrztu świętego


Pierwszym i najważniejszym sakramentem jest chrzest udzielony w Imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Od jasnego postawienia warunków udzielania tego sakramentu rozpoczyna się liturgiczny obrzęd. Sprawa jest prosta, gdy do chrztu podchodzi człowiek dorosły i w pełni odpowiedzialny za wartości duchowe. Natomiast powstaje wiele pytań co do ważności tego sakramentu, jeśli chrzczone jest dziecko. Ono bowiem nie spełnia żadnego z tych warunków. Są one stawiane rodzicom i chrzestnym. W tej sytuacji na początku naszych rozważań nad tym sakramentem skoncentruję uwagę na chrzcie dorosłych, a w drugiej części zasygnalizuję kilka aktualnych pytań, gdy decydujemy się na udzielenie chrztu niemowlakowi.

Wiara
Warunki chrztu są określone w pytaniach zawartych w liturgicznym obrzędzie chrztu. Pierwszym z nich jest: O co prosisz Kościół Boży? Krótka odpowiedź ? O wiarę.
Wiara jest skarbem. Niewielu jednak zna wielkość tego skarbu. Wiara w Kościele jest łaską osobistego spotkania z Jezusem, w którym wierzący dostrzega Syna Bożego i Syna Człowieczego. Warunkiem chrztu jest świadomość tego, kim jest Jezus i zdecydowana wola spotkania z Nim. Czy dziś proszący faktycznie wiedzą, o co proszą? Ilu żyje tym spotkaniem? A jeśli tego spotkania nie potrzebują, to czy chrzest będzie ważny? Jeśli to jest chrzest dorosłego katechumena, który jest przygotowany to on wie, że chce postawić pierwszy krok na drodze wiary i zależy mu na osobistym spotkaniu z Jezusem. Gdyby mu nie zależało, a udzielającemu chrztu odpowiada, że szuka wiary, to stawia krok na bardzo niebezpiecznej drodze. Jego chrzest może być nieważny.
*** Przy tym pytaniu chodzi również o wiarę tego, kto chrztu udziela. Czy on wierzy, czyli czy żyje w przyjaźni z Jezusem? Jeśli nie wierzy, to nie wie, o jak wielki skarb chodzi. Nie zna bogactwa świata wiary w Chrystusa. Trzeba jednak wyraźnie powiedzieć, że do ważności chrztu jego wiara nie jest konieczna. Jeśli dokładnie zrobi to, co zawiera się w sakramentalnym znaku, to chrzest jest ważny. Jako warunek liczy się wiara i wola pragnącego chrztu.

Wybór życia wiecznego
Drugim warunkiem chrztu jest świadomość tego co daje wiara: Prawidłowa odpowiedź na to pytanie brzmi: - Życie wieczne.
Znów stajemy wobec tajemnicy. Ilu ludzi podchodzących do chrztu proszących o chrzest dla swego dziecka wie, co to jest życie wieczne? Większość żyje doczesnością i wieczność ich nie interesuje. Często nie mają pojęcia o tym czym jest życie wieczne. Przecież ono ma niewiele wspólnego z życiem doczesnym, skoncentrowanym na jedzeniu i przekazywaniu życia. Dla wielu życie to wygodne mieszkanie, dobre ubranie, nowy samochód, zdrowie, pełny talerz? i trochę przyjemności. Niewielu ludzi zna wartość doczesności, ponieważ nie zna wartości czasu. A oczekując na chrzest twierdzą, że wiara daje im życie wieczne. Co oni wiedzą o smaku wieczności? Dziś nawet wielu katolików nie ma pojęcia ani o wartości czasu, ani o wartości wieczności.
Przypomniałem pierwszy warunek ważnie otrzymanego chrztu. Stajemy zdumieni wobec pytania: ilu odpowiadających twierdząco wie, co mówi, uważając się za wierzących i oczekujących życia wiecznego. Jakie jest przygotowanie do spełnienia tych warunków? Pytam głośno: ilu we współczesnym Kościele jest takich, którzy znają skarb wiary, jakim jest osobiste spotkanie z Jezusem Synem Boga i Synem Człowieczym? Ilu decyduje się na ustawienie swego życia na osiągnięcie życia wiecznego, jakie ofiaruje Jezus tym, którzy w Niego wierzą?

Wyrzeczenie się zła i szatana
Kolejnym warunkiem przyjęcia chrztu świętego lub udzielenia go dziecku, jest świadome i dobrowolne wyrzeczenie się szatana. Może to uczynić tylko ten, kto wie, kim jest szatan i jakie są metody jego działania. Stajemy przed pytaniem, ilu jest takich ludzi obecnie w naszych środowiskach, tak rodzinnych, jak i parafialnych. Wielkim sukcesem szatana jest utajnienie jego obecności i działania. Na ziemi on sprawuje władzę, często posługując się ludźmi na stanowiskach oraz prawami, tak religijnymi, jak i świeckimi, jakie obowiązują w świecie w jakim żyjemy. Jezus szatana nazywa ?władcą tego świata?, ?księciem ciemności?, ?ojcem kłamstwa?. On jest głównym przeciwnikiem Jezusa i doprowadził do Jego ukrzyżowania. Kto nie zna szatana i metod jego działania, ten nie może się go wyrzekać, bo nie wie, co robi. Trzeba czasu, zanim człowiek pozna szatana. Nie wystarczy mieć bierzmowanie i 18 lat, aby zostać chrzestnym. Trzeba znać życie na ziemi programowane i realizowane przez szatana.
Łatwo zapytać, czy się wyrzekasz? i łatwo powiedzieć: wyrzekam się. Tymczasem nie chodzi o słowa, ale o decyzje, i to na całe życie. Taka decyzja jest równoznaczna z ryzykiem życia w ciągłych atakach szatana wymierzonych w tego, kto się go na ziemni wyrzeka. Jest to trudny warunek chrztu ? nawet dla człowieka dorosłego i o mocnej osobowości. Stoimy wobec pytania: ilu dorasta do spotkania ?oko w oko? z szatanem. Tymczasem samo spotkanie z nim to jeszcze nie wszystko. Trzeba się go wyrzec, czyli zdecydowanie oświadczyć mu, że o żadnej współpracy z nim nie ma mowy.
W Ewangelii są przedstawione pokusy, w których Jezus wyrzeka się szatana, aż do słów ?idź precz?. Wyrzeczenie współpracy z nim przed chrztem to jedna decyzja, ale trzeba ją podejmować codziennie, bo on ma tysiące sposobów i tego, kto się go wyrzekł, próbuje złowić do współpracy w swoich programach. Życie ochrzczonego polega na codziennym wyrzekaniu się szatana. Dobrze wiedzą o tym wszyscy uzależnieni, oni są do jego dyspozycji. Uzależnienie jest równoznaczne z rezygnacją z wolności. Niewielu chce i niewielu umie wyrzekać się szatana. Często liturgiczne odpowiedzi przed chrztem są tylko pustymi słowami, a nie faktycznym jego wyrzeczeniem się. Dziś na jego temat mówi się mało, a wyrzeczenie zostało złożone w ręce egzorcysty.
Kościół pyta nie tylko o wyrzeczenie się szatana, ale i czy wyrzekasz się wszystkich jego spraw? Odpowiedź jest łatwa, ale jeśli ktoś nie zna tych spraw, czyli taktyk, jakimi on się posługuje i zorganizowanych przez niego tysięcy, okrytych tajemnicą, środowisk grzechu, takich jak nocne kluby, piwnice dla wtajemniczonych, handlarzy narkotyków, gangów szajek złodziei itp. ten nie powinien mówić ?że się wyrzeka?, bo może się okazać, że on żyje jego sprawami. Jeśli świadomie i dobrowolnie wybiera grzech ciężki lub pracę w firmach ojca kłamstwa, to uznaje go za swego pana. Taki człowiek nie może ani sam podchodzić do chrztu, ani podejmować się odpowiedzialności chrzestnego ojca czy matki. O rozmiarach tego, o czym mówimy, świadczy również tytuł ?ojca chrzestnego?, jakim posługuje się ?świat? w odniesieniu do szefa mafii. Wystarczy dokładniej poznać jego zadania i cele, by wiedzieć, co znaczy wyrzekać się ?spraw szatana?. Jeśli współpracownik klubów, gangów, mafii mówi, że się wyrzeka, to kłamie, a szatan się cieszy, że przy chrzcie jest obecny ?jego syn?.

Wyrzeczenie się grzechu
Kolejny warunek chrztu, to wyrzeczenie się grzechu. Ilu wie, jak wielką tajemnicą jest grzech, czyli świadome i dobrowolne nieposłuszeństwo Bogu. Ilu wie, co to jest nawrócenie? Wszystkie pytania dotyczące zła, szatana, grzechu są pytaniami o nawrócenie. Chrzest jest sakramentem nawrócenia. Trzeba zamknąć swoją przeszłość i wejść w świat dostępny dla ludzi wierzących. Grzech zawsze smakuje i zawsze szkodzi. Grzech śmiertelny nawet zabija. Warunkiem przyjęcia chrztu jest wyrzeczenie się grzechu, czyli całkowite opowiedzenie się po stronie posłuszeństwa Bogu. Samo wyrzeczenie się nie wystarczy. Robienie postanowień: nie będę kłamał, cudzołożył, kradł, niewiele daje. Czas przeznaczany na grzech trzeba przeznaczyć na doskonalenie poznania i umiłowanie prawdy; na wielki szacunek dla godności swojej i drugiej osoby, co jest wykładnikiem odpowiedzialności za seks; na ubogacanie innych, a nie życie ich kosztem? Wyrzeczenie grzechu jest owocne, gdy jest nastawione na czynienie dobra, a nie tylko na rezygnacje ze zła. Unikanie zła to za mało. Trzeba zdecydowanie wybrać dobro. Życie jest twórczością, a nie rezygnacją.

Wyznanie prawd wiary zawartych w Składzie apostolskim
Kolejnym warunkiem udzielania sakramentalnego chrztu jest wyznanie wiary i to według uznanego przez Kościół Symbolu. Może on być przez kandydata do chrztu wyrecytowany w całości. Może być skoncentrowany na czterech pytaniach:
Czy wierzysz w Boga Ojca wszechmogącego, Stwórcę nieba i ziemi? - Wierzę. A ja pytam, ile jest prawdy w tej odpowiedzi?
Czy wierzysz w Jezusa Chrystusa, jego Syna jedynego, a naszego Pana, narodzonego z Maryi Dziewicy, umęczonego i pogrzebanego, który powstał z martwych i zasiada po prawicy Ojca? ? Wierzę. A ja pytam, ile jest prawdy w tej odpowiedzi?
Czy wierzysz w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, obcowanie świętych, odpuszczenie grzechów, zmartwychwstanie ciała i życie wieczne? ? Wierzę. A ja pytam, ile jest prawdy w tej odpowiedzi?
Łatwo powiedzieć Wierzę, ale dostrzeżenie bogactwa tego wyznania nie jest takie proste. Trzeba kilku lat na stopniowe wchodzenie w to bogactwo. Miniony rok pochylaliśmy się nad tym Symbolem wiary i wiemy, jak trudno z ręką na sercu wyznać: Wierzę w każdą prawdę tak ujętą i nie tylko wierzę, ale nią żyję.

Wtajemniczenie w ?Ojcze nasz?
Kolejnym krokiem w stronę chrztu i warunkiem jego ważności jest wtajemniczenie w Modlitwę Pańską. Jest to możliwe po wtajemniczeniu w Wyznanie wiary, czyli w Symbol apostolski. On bowiem rozpoczyna się od słów Wierzę w Boga Ojca. Chrzest polega na obdarowaniu człowieka godnością Dziecka Bożego i daje mu prawo do mówienia Bogu ? Ojcze. W starożytności w Kościele na terenie Afryki dwa tygodnie przed chrztem uczono kandydata Modlitwy Pańskiej, licząc na jego wiarę w Boga Ojca. W Kościele mówiącym po grecku, syryjsku i egipsku tę modlitwę po raz pierwszy słyszał ochrzczony, gdy zgromadzeni na Eucharystii, w której uczestniczył, mówili Ojcze nasz.
Wtajemniczenie w Modlitwę Pańską to zadanie cało życiowe, to niezwykle ważny krok w głąb bogactwa Ewangelii. Ojcze nasz, nie jest do recytowania, odmawiania, ale jest regułą życia człowiek ochrzczonego. Tak ono jest traktowane przez Jezusa. Kto nie umie się modlić w duchu Ojcze nasz, nie żyje jak dziecko Boga.

Nadanie imienia
W starożytności kandydat przed chrztem wybierał imię patrona jako imię własne. Wybierano imiona biblijne, zwłaszcza w środowiskach żydowskich, oraz wkrótce imiona męczenników, a od piątego wieku imiona świętych. Świat posługuje się jeszcze dziś imieniem jako znakiem tożsamości. Powoli jednak książę tego świata zrezygnuje z imion i przejdzie na liczby, o czym Apokalipsa mówi jasno. Wiemy, że już w obozach koncentracyjnych imię nie było potrzebne, liczył się tylko numer. Dla nas znakiem tożsamości jest PESEL, a to numer. Wkrótce wszystko będzie na kartę, bo ona dokładnie informuje, gdzie i kiedy jesteśmy oraz co załatwiamy. Karta to też numer, a nie imię. Ewangelia w imieniu ma przyjaciela, a współczesny świat w numerze ma niewolnika.
Jakie znaczenie ma nadanie imienia przy chrzcie? Jest ono włączeniem ochrzczonego w przyjaźń ze świętym, czyli w miłość wzajemną, która jest Nowym Przykazaniem, abyśmy się wzajemnie miłowali, ogłoszonym przez Jezusa w wieczerniku. Święty jest połączony z Jezusem miłością wzajemną. Dla niego Jezus jest wartością cenniejszą niż ojciec, matka, dziecko, żona, zdrowie i nawet doczesne życie. Zostawi wszystko i wszystkich, a nawet odda życie, ale Jezusa nie straci. Jeśli ten święty patron (patronka) otrzymuje na chrzcie podpiekę człowieka ochrzczonego, to jego miłość przelewa się w jego serce. Staje przy nim i chce mu pomóc dorosnąć do przyjaźni z Jezusem. Tak wchodzimy w świętych obcowanie, które jest zawarte w Symbolu wiary. Ochrzczony ma odtąd przyjaciela, który go nigdy nie zawiedzie.
Ten punkt przygotowania do chrztu jest rzadko akcentowany i niewielu umie w miłości wzajemnej spotkać się ze swymi patronami. Jedno z zadań stojących przed nami. Mogę zapytać, kto z was traktuje swego patrona jako przyjaciela i to danego przez Boga? W jakim stopniu liczy na niego? Kończę krótkie przypomnienie siedmiu warunków ważnego udzielenia sakramentu chrztu. Oto one: Wiara w Jezusa, wiara w życie wieczne, wyrzeczenie się szatana, wyrzeczenie się grzechu, uznanie prawd objawionych ujętych symbolu wiary, wtajemniczenie w Ojcze nasz i wybór imienia.

Pytania dotyczące chrztu z wody i chrztu dziecka
Chrzest z wody jest możliwy, gdy chrzest dziecka jest odkładany w czasie, lub gdy nie ma możliwości udzielenia chrztu w liturgicznej oprawie. Ktoś prosi o chrzest w obliczu śmierci. Każdy może mu takiego chrztu udzielić. On Jest ważnym sakramentem, ale jak będzie możliwość przyjęcia go w liturgicznej oprawie, to należy to zrobić. Uroczysty chrzest otwiera on bowiem drogę do innych sakramentów i włącza w Kościół widzialny, również w wymiarze organizacji parafialnej. Chrzest to nie tylko ja i Bóg, ale i ja i my.
Przy chrzcie dzieci warunki ważności tego sakramentu to nie tylko zachowanie liturgicznych przepisów dotyczących znaku, o którym będzie mowa, ale to warunki stawiane tym, którzy o chrzcie dziecka decydują. Są to rodzice dziecka i rodzice chrzestni.
Wszystkie warunki jakie przypomniałem, mówiące o chrzcie dorosłego, winny być spełnione. Rodzice chrzestni odpowiadają na pytania kapłana czy diakona, wyznając swoją wiarę. Niewierzący nie mogą być rodzicami chrzestnymi, bo wybór takich, to znak marnej wiary rodziców dziecka. Rodzice chrzestni to początek tworzenia mini środowiska wiary dla ochrzczonego, a to środowisko w dużej mierze decyduje o jej wzroście.

Podsumowanie
Do ważności udzielenia sakramentu chrztu konieczna jest obecność czterech elementów: 1. Materii a jest nią woda. 2. Formy ? to słowa Chrystusa wypowiadane w czasie chrztu. 3. Intencja szafarza, czyli jego decyzja, że w tym momencie chce chrztu udzielić. 4. Właściwa dyspozycja przyjmującego chrzest. Jeśli braknie jednego z tych elementów chrzest jest nieważny.
W przypadku dorosłego kandydat winien wyrazić: (1) żal za grzechy i wejście na drogę nawrócenia, (2) wolę przyjęcia chrztu, (3) winien być pouczony o prawdach wiary i obowiązkach chrześcijanina, oraz (4) przejść praktykę życia ewangelicznego w katechumenacie.
W przypadku dziecka potrzebna jest (1) Zgoda przynajmniej jednego rodzica lub prawnego opiekuna. (2) Uzasadniona nadzieja, że dziecko będzie wychowywane po katolicku. Jeśli takiej nadziei nie ma to chrzest należy odłożyć, zgodnie z zasadami prawa kanonicznego.

Przed nami chwila refleksji nad tajemnica chrztu w Piśmie Świętym, oraz nad owocami chrztu świętego.

Please publish modules in offcanvas position.

Free Joomla! templates by Engine Templates