SAKRAMENTALNE ZNAKI - ks. Andrzej Tarasiuk

Tematem konferencji są sakramentalne znaki. Na co dzień posługujemy się wieloma gestami i znakami, które w zależności od okoliczności nabierają szczególnego znaczenia. Jako istoty zmysłowe potrzebujemy zewnętrznych dostrzegalnych znaków, aby rozpoznać i przekazywać dobra duchowe. Naturze człowieka wychodzi naprzeciw Bóg, dając ludziom w sakramentach niewidzialną łaskę za pośrednictwem widzialnych znaków. Rozważania na temat sakramentalnych znaków i ich znaczenia w życiu katolików powinny być poprzedzone uświadomieniem sobie pewnych aspektów naszej cielesnej egzystencji. Dotyczy to w szczególności roli, którą we wzajemnej komunikacji odgrywają gesty oraz język. Gesty zarówno wyrażają, jak i współtworzą określone treści. Słowa nie są jedynym narzędziem służącym przekazywaniu informacji. Niewerbalna mowa gestów i znaków kryje w sobie ogromne bogactwo. Pewne znaki nabierają szczególnej symbolicznej wymowy. Symbol jest takim znakiem, który określa ?coś więcej? niż znaczy. W liturgii Kościoła pewne znaki mają swoje szczególne znaczenie. Sakramenty nie są tylko symbolami, ale powodują one to, co oznaczają.
Bóg chcąc przemówić do nas, wchodzi w kontekst konkretnego ludzkiego życia, który czyni taką komunikację czymś możliwym. Wszelka komunikacja międzyludzka ma charakter cielesny, dlatego Bóg zwraca się do nas przez Wcielenie, dzięki któremu wkracza w ludzką historię jako jeden z nas. Ma On nam do zakomunikowania tylko jedno: siebie samego. A On to miłość. Bóg również daje nam możliwość uczestnictwa w Jego życiu. Na tym polega życie w łasce uświęcającej. Bóg przemówił do nas przez Syna. Bóg komunikuje się z nami za pomocą ludzkiego języka, oferując nam swą przyjaźń w Chrystusie. Jezus Chrystus jest sakramentem Boga. Wszystko, co czyni i mówi, ma Boskie znaczenie. Boskie działanie dochodzi do skutku właśnie dzięki człowieczeństwu Jezusa. Kościół to sakrament zbawienia, które staje się możliwe dzięki Jezusowi, zbawienia polegającego na zjednoczeniu i przyjaźni z Bogiem. Za pomocą widzialnych znaków czynionych w konkretnym czasie i miejscu Kościół nieustannie unaocznia nam fakt Bożej obecności w świecie w osobie Zbawiciela.
W Katechizmie Kościoła Katolickiego czytamy: ?Sakramenty są widzialnymi znakami (słowa i czynności), zrozumiałymi dla człowieka. Urzeczywistniają one skutecznie łaskę, którą oznaczają, za pośrednictwem działania Chrystusa i przez moc Ducha Świętego (KKK 1084). Sakramenty są skutecznymi znakami łaski, ustanowionymi przez Chrystusa i powierzonymi Kościołowi. Przez te znaki jest nam udzielane życie Boże (1131)?. Warto postawić sobie pytania dotyczące sakramentów świętych: Czy zewnętrzne widzialne sakramentalne znaki są dziś zrozumiałe dla współczesnego człowieka? Na ile jako chrześcijanie rozumiemy symbolikę i znaczenie poszczególnych znaków, które towarzyszą udzielaniu sakramentów? Jaki związek istnieje pomiędzy znakami, które towarzyszą naszemu codziennemu życiu, a tymi samymi znakami w kontekście sakramentów świętych, gdzie nabierają całkowicie innego wymiaru? Skupimy się dziś na znaczeniu wybranych sakramentalnych znaków, jakimi są: woda, olej, chleb i wino oraz gest nałożenia i wyciągnięcia rąk.

1. WODA
Jest jednym z podstawowych elementów przyrody, decydującym o życiu na Ziemi. Nazywana jest pierwszą materią. Stanowi 70 % organizmu ludzkiego. Jej brak w organizmie przez 3 do 5 dni może doprowadzić do śmierci. Bez niej nie ma życia. Jest symbolem życia, znakiem regeneracji i oczyszczenia. Woda! Może być błogosławieństwem lub przekleństwem!
W Piśmie Świętym termin ?woda? pojawia się 671 razy. Biblia mówi, że zanim zostało stworzone światło, ciemności zalegały nad bezmiarem wód, a Duch Boży unosił się nad wodami. W Piśmie Świętym spotykamy wodę jako znak błogosławieństwa Boga, ale również jako znak przekleństwa. Ziemski raj nawadniany jest rzeką wody żywej (Rdz 2, 10-13). Woda może być również bronią Bożego przekleństwa, jak to było w czasie potopu (Rdz 6, 5-22). W czasie ucieczki z niewoli egipskiej, poprzez wylanie wód klątwa dosięgła nieprzyjaciół narodu wybranego, przez co dla niego równa była błogosławieństwu. Kiedy Mojżesz i jego lud przeszli przez Morze Czerwone, pochłonęło ono rydwany i jeźdźców faraona (Wj 14,15-31).
W czasie wędrówki Izraelitów po pustyni źródło wytrysnęło ze skały na górze Horeb (Wj 17,7; Lb 20,11). Woda, która początkowo służyła do obmyć fizycznych, z czasem zaczęto pojmować jako symbol obmyć rytualnych (moralnych). Pan Bóg zażądał od Aarona i jego synów, aby przed rozpoczęciem posługi liturgicznej (w Namiocie Spotkania i przy ołtarzu) obmywali sobie ręce i nogi, ?w przeciwnym razie będą musieli umrzeć? (Wj 30, 18-21). Źródło cudownie uzyskanie przez Mojżesza (Wj 17,6) jest typem sakramentalnego źródła łask, do których uzyskaliśmy dostęp dzięki Chrystusowi. Woda oczyszczająca używana przez Żydów dla potrzeb kultycznych, powoduje przez chrzest odpuszczenie grzechów. W połączeniu z działaniem Ducha Świętego zwykłą wodą można dokonywać cudów. Za radą proroka Elizeusza przywódca aramejski Naaman zanurzył się siedem razy w Jordanie i został uleczony z trądu.
Podczas spotkania z Samarytanką przy jakubowej studni, Jezus powiedział o sobie, że jest wodą życia wiecznego (J 4, 10-14; 7,37-38). Chrystus powiedział też do Nikodema: ?Kto nie narodzi się z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego? (J 3, 5), odwołując się do słów Jana Chrzciciela (J 1, 32-34). Gdy z przebitego boku wypłynęła Krew i woda (J 19,34), wierzącym został dany symbol o podwójnym znaczeniu: ofiary eucharystycznej oraz chrztu w Duchu Świętym.
Kiedy przyjdzie Dzień Pański, ?z Jerozolimy wypłyną strumienie wody żywej? (Za 14,8). Jest to woda życia dostarczana nam przez Kościół. Mówi o tym prorok Ezechiel (47, 1-12). Woda spod progu świątyni płynęła w kierunku wschodnim, czyli w stronę światła, tzn. tego słońca, którym miał być Chrystus.
Związek jaki istnieje pomiędzy wodą życia a Duchem Bożym, jest widoczny nie tylko na progu dzieła stwarzania. W Ewangelii Jezus również ujawnia ten związek, gdy stwierdza: ?Jeśli ktoś nie narodzi się z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego? (J 3,5). Kiedy Syn Boży przyjmował chrzest w Jordanie, otworzyły się niebiosa ?i Duch zstąpił na Niego w postaci niby gołębica? (Łk 3, 21). Ostatniego dnia święta namiotów Jezus wołał: ?Jeśli ktoś jest spragniony, a wierzy we Mnie-niech przyjdzie do Mnie i pije! Jak rzekło Pismo, strumienie wody żywej popłyną z jego wnętrza?. Ewangelista Jan odnosi te słowa do Ducha, którego otrzymają Ci, co w Niego uwierzą (J, 37-39). W rozmowie z Samarytanką Jezus zwrócił uwagę na zasadniczą różnicę, jaka istnieje między zwykłą wodą ? taką jak np. ze studni Jakubowej ? oraz wodą, którą On daje spragnionym: ?Kto zaś będzie pił wodę. Którą Ja dam, nie będzie pragnął na wieki? (J 4, 7-14). Tron Boga i Baranka to miejsce z którego wypływa ?rzeka wody żywej? (Ap 22, 1).
W sakramencie chrztu woda ma podwójne znaczenie: niszczenia i oczyszczenia z brudu grzechu oraz nowego życia w Chrystusie. W sakramencie chrztu wstępujemy z Chrystusem w morze śmierci, by wyjść jako nowe stworzenie. Moc oczyszczenia woda uzyskała dzięki krwi Chrystusa. Chrzest jest kąpielą obmywającą najdoskonalej.
Św. Ambroży pisze o wodzie jako środku do przekazywania łaski Chrystusa, którą obmywa się wszystko, podczas, gdy ona sama nie wymaga żadnego oczyszczenia: ?W tobie jest początek i koniec, albo raczej tak działasz, że my nie dostrzegamy żadnego końca?.
W katechezie mistagogicznej św. Cyryla Jerozolimskiego czytamy: ?woda zbawienna stała się dla was równocześnie i grobem, i rodzicielką?. Woda chrzcielna była porównywana do wód płodowych, które towarzyszą narodzinom nowych członków Kościoła w pierwszym z sakramentów. Tertulian jest pierwszym świadkiem błogosławienia wody.
Tradycja liturgiczna i sakramentalna nadaje wodzie wielką wagę, szczególnie w rytuale chrztu, (poprzez zanurzenie lub polanie wodą), który oznacza nowe narodziny. Ochrzczony obmyty jest wodą w Duchu Świętym, aby narodziło się w nim nowe życie.
Podczas poświęcenia wody chrzcielnej w Wielką Sobotę kapłan zanurza paschał ? symbol Chrystusa w wodzie, śpiewając za każdy razem: ?Prosimy Cię Panie, niech zstąpi na tę wodę moc Ducha Świętego, aby wszyscy przez chrzest pogrzebani z Chrystusem w śmierci, z Nim też powstali do nowego życia?. Obrzęd ten oznacza, że woda otrzymuje dzięki Chrystusowi moc uświęcającą. Żegnanie się wodą święconą przy wchodzeniu do kościoła symbolizuje duchowe oczyszczenie człowieka, stanowiąc nawiązanie do chrztu. Wodę stosuje się podczas pokropienia wiernych (aspersja) dla wspomnienia chrztu, do obmycia rąk (lavabo), umycia nóg (mandatum), przy błogosławieństwach rzeczy, osób, poświęcenia kościoła i ołtarza.
W Eucharystii wodę łączy się z winem. Krople wody, zmieszane z winem w kielichu mszalnym, mają oznaczać związek wiernych (woda) z Chrystusem (wino). Celebrans przy tym geście wypowiada po cichu słowa modlitwy: ?Przez to misterium wody i wina daj nam, Boże udział w Bóstwie Chrystusa, który przyjął nasze człowieczeństwo?. Według innej interpretacji miałoby tu chodzić o nawiązanie do rany w boku Jezusa, z której wypłynęła krew i woda (J 13,34).
Woda gasi pragnienie. Woda podtrzymuje życie ona równie powoduje uleczenie. Woda zmieszana z krwią wypłynęła z boku ukrzyżowanego Chrystusa. Chrzest jest kąpielą odradzającą. Woda ożywiająca symbolizuje Słowo, Ducha Świętego i samego Chrystusa.
W 2017 roku 1 na 3 osoby (czyli 2,1 mld ludzi) nie ma dostępu do wody pitnej w miejscu zamieszkania, a 6 na 10 (czyli 4,4 mld osób) jest pozbawionych odpowiednich warunków sanitarnych . Obecnie szacuje się, że ok. 800 milionów ludzi nie ma dostępu do wody pitnej. W ubiegłym roku (2018) w Europie milion ludzi ciągle nie miało dostępu do wody pitnej, a osiem milionów do urządzeń sanitarnych.
Woda jest wielkim darem, który podtrzymuje nasze życie. Brak poszanowania dla tego daru może prowadzić do obojętności i przyzwyczajenia, że dopiero realny brak sprawi, że docenimy jakie ona ma znaczenie dla życia codziennego. Każdy łyk czystej wody, każde umycie rąk i kąpiel może stać się dla nas powodem do uwielbienia Boga za naszą pokorną siostrę wodę. Każdy znak krzyża uczyniony święconą wodą nich będzie aktem dziękczynienia za łaskę chrztu, w którym otrzymaliśmy łaskę oczyszczenia z grzechów i dar nowego życia w Chrystusie.

2. OLEJ
Oleje święte i namaszczenie
Symbolizm oliwy jest bardzo szeroki. Wynika z wielorakiego zastosowania oliwy. Była ona używana do posiłku, zewnętrznie do kąpieli, oświetlania czy w lecznictwie.
Oliwa była znakiem błogosławieństwa Boga (Pwt 7,13; 11,14), a jej brak traktowano jako znak kary ze strony Boga (Pwt 28,40; Mi 6,15). Termin oliwa pojawia się w Biblii 177 razy. Oliwa nasycona zapachem była oznaką radości. Odmówienie posługiwania się nią oznaczało pokutę. Oliwa posiadała wyjątkowe właściwości. Posługiwano się nią przy namaszczaniu kapłanów, proroków i królów. Oliwa posiadała właściwości zachowujące przed zepsuciem.
Namaszczenie jest związane z Osoba Chrystusa (znaczy ?namaszczony?), który odnosi do siebie tekst proroctwa Izajasza: ?Duch Pański nade Mną ponieważ mnie namaścił??.
Olej konsekrowany przez biskupa w Wielki Czwartek, nazywany jest krzyżmem lub świętą chryzmą. Składa się z oliwy i substancji zapachowych. Stosowany jest w sakramentach niepowtarzalnych: chrzest, bierzmowanie, święcenia oraz w obrzędzie dedykacji kościoła i ołtarza. Święty olej (w liturgii Wschodu myron) jest symbolem konsekracji, obecności Ducha Świętego. Dodatkowo w tym dniu konsekruje się olej: katechumenów i chorych.
W XVII wieku Jezusa nazywano Aptekarzem, który kontynuuje leczenie człowieka na duszy i ciele, wypełniając swoje kapłaństwo. W tym działaniu posługuje się swoistą sakramentalną apteką, w której główną rolę odgrywają oleje święte, ale szczególnie Eucharystia. W Eucharystii kapłaństwo Jezusa Chrystusa osiąga swoje maksimum, podobnie jak kapłaństwo wyświęconych.
Oleje mają szerokie zastosowanie w liturgii: w sakramentach ? chrztu, , bierzmowania, kapłaństwa, namaszczenia chorych, a także przy poświęceniu ołtarza. dedykacji kościoła i ołtarza. Chrześcijanin w czasie chrztu zostaje namaszczony krzyżmem świętym. Namaszczenie przynosi dary Boże, dary Ducha Świętego. W sakramencie chrztu, odbywa się namaszczenie olejem katechumenów, zwanym także olejem egzorcyzmu. Olej katechumenów wzmacnia ich duchowo i jest symbolem siły (w nawiązaniu do namaszczenia atletów przed walką), dodatkowo umacnia ich do walki ze złym. W sakramencie bierzmowania, bierzmowany namaszczany krzyżmem świętym przyjmuje znamię daru Ducha Świętego.
W namaszczeniu chorych, owocem tego sakramentu jest dar Ducha Świętego, łaska umocnienia zdrowia fizycznego i duchowego, pokoju i odwagi. Duch Święty prowadzi chorego do uzdrowienia duszy i ciała. Oliwa jako element życia jest również symbolem mądrości.

3. NAŁOŻENIE/WYCIĄGNIĘCIE RĄK
Mowa wyraża się nie tylko w słowach, ale również w gestach i znakach, które człowiek wykonuje rękami. Przykładem zastosowania dłoni w mowie jest tzw. język migowy, za pomocą którego możliwa jest komunikacja z osobami niesłyszącymi.
Gest należący do pragestów ludzkości i jest jednym z najstarszych gestów kultycznych . Występuje zarówno w Starym, jak i Nowym Testamencie. W Biblii słowo ?nałożyć? występuje 49 razy, natomiast termin ?ręka? pojawia się aż 1582 razy. Przy składaniu ofiary za grzechy w Starym Przymierzu składający ofiarę przed zabiciem zwierzęcia kładł na nie prawą rękę. W trakcie rytu kozła ofiarnego w święto Jom Kippur arcykapłan po wyznaniu grzechów nakładał obie ręce na zwierzę dla zaznaczenia nałożenia na nie grzechów. Zwierzę wypędzano na pustynię (Kpł 16, 21) i jako winne, obciążone grzechami ludu, było trzymane z dala. Przy święceniu kapłanów nakładano rękę na zwierzę, które traktowano jako dar ofiarny Izraela. Również ten gest towarzyszył przy ustanowieniu przez Mojżesza swojego następcy Jozuego (Lb 27, 15-23) oraz przy skazywaniu na ukamienowanie (Kpł 24,14; Dn 13,34).
W Nowym Testamencie gest nałożenia rąk występuje jako epikletyczny (gr. epikleo ? przywołuję, przyzywam) gest przekazania Ducha Świętego. W Liturgii ten gest posiada wielorakie znaczenie. W obrzędzie chrztu, przy egzorcyzmie, oznacza przyjęcie dziecka przez Boga i Kościół. Przy bierzmowaniu jest gestem udzielania Ducha Świętego. W czasie odmawiania epiklezy konsekracyjnej jest przywołaniem Ducha Świętego celem dokonania przemiany darów: chleba w Ciało Chrystusa i wina w Krew Pańską. Gest wyciągniętych rąk przez prezbitera występuje przy poświęceniu przez biskupa oleju krzyżma świętego. W sakramencie pokuty przy wypowiadaniu słów rozgrzeszenia kapłan wyciąga prawą rękę w stronę penitenta. W sakramencie namaszczenia chorych nałożenie rąk interpretuje się jako gest pociechy. W sakramencie święceń nałożenie rąk jest znakiem udzielenia Ducha Świętego i władzy związanej z danymi święceniami biskupimi i kapłańskimi, a także święceniami diakonatu. Jest to znak przekazania mandatu w Kościele, charyzmy urzędu . W sakramencie małżeństwa włożenie rąk na złączonych dłoniach ślubujących, dłoniach połączonych stułą, jest znakiem potwierdzającym sakramentalność związku, natomiast wyciągnięte ręce podczas uroczystego błogosławieństwa małżonków są gestem epikletycznym .
Sprawne ręce są powodem do dziękczynienia. Rękę można wyciągnąć w celu pomocy i życzliwości, ale ręka może wyrządzić krzywdę. W rękach jest wielki potencjał. W nich tkwi moc czynienia dobra, jak i zdolność do przemocy. Namaszczone dłonie biskupie i kapłańskie, w sakramencie święceń otrzymują niezwykłą moc poprzez przedłużenie rąk Chrystusa. Dawniej z szacunkiem całowano konsekrowane ręce duchownych. Dziś, gdy dłonie niektórych duchownych dopuściły się poważnych nadużyć, upłynie jeszcze dużo czasu, zanim zostanie odbudowany ten utracony szacunek.

4. CHLEB I KIELICH WINA
Chleb i wino to istotne elementy pokarmów i napojów w podtrzymywaniu życia, zwłaszcza w kulturze śródziemnomorskiej. W Biblii słowo chleb pojawia się 370 razy, natomiast termin ?wino? występuje 229 razy. Chleb nie jest tylko rezultatem współdziałania słońca i uprawnej ziemi, ale to także wynik pracy ludzkiej. Znaczenie chleba jako środka do podtrzymywania życia w sensie poszerzonym, a więc odnoszącym się także do życia duchowego, jest przeciwstawiany chleb czysto materialny: ?samym tylko chlebem człowiek żyć nie może? (Pwt 8,3). Chleb i wino należą do cudownych darów nieba i ziemi (Ps 104,15). Tylko wybrani zostali obdarzeni chlebem nie pieczonym przez ludzi. Takim pokarmem stała się manna zsyłana zgłodniałym Izraelitom w drodze do Ziemi Obiecanej (Wj 16,14).
Na krótko przed śmiercią, podczas Ostatniej Wieczerzy, Jezus pozostawił swój testament miłości w dwóch znakach: chleba i wina. Jak to było w powszechnym zwyczaju połamał chleb i podał uczniom. Istotną różnicą były Jego słowa, przy pomocy których nadał tej ceremonii zupełnie nową treść, mówiąc: ?Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje?. Tłumacząc je można powiedzieć inaczej: ?Oto Ja jestem całkowicie dla was. Tak jak potrzebujecie chleba, aby podtrzymać życie fizyczne, tak potrzebujecie i Mnie, jako pokarmu dla ducha na dalszej drodze życia?.
Chleb i wino - znak Eucharystii jako Ciała i Krwi Chrystusa. Chleb jest trafnym symbolem śmierci i zmartwychwstania, gdyż ziarna kłosa, od procesu mielenia do chleba i do chleba eucharystycznego na ołtarzu, symbol ten jest aktualny i powtarza proces przemijania, przemiany i zmartwychwstania.
Dawnej istniał piękny zwyczaj, że przed rozpoczęciem krojenia chleba robiło się znak krzyża, który był symbolem błogosławieństwa. Dziś często brakuje wychowania do szacunku do chleba. Chleb i wino są Bożymi darami. Marnotrawstwo chleba i wyrzucanie go na śmietnik jest znakiem braku szacunku dla tego daru. Uczenie szacunku dla codziennego chleba jest podstawą do odkrycia wartości chleba eucharystycznego.
Wino jest również darem Boga. Psalmista, głosi, że ono ?rozwesela serce człowieka? (Ps 104,15). A Księga Mądrości Syracha stwierdza: ?Wino dla ludzi jest życiem, jeśli pić je będziesz w miarę (Syr 31,27).
Wino w Biblii często łączy się z pojęciem kielicha. Zazwyczaj było to naczynia, z którego się pije, sporządzonego z ceramiki lub metalu, rozszerzone u góry i niezbyt głębokie. Według zwyczaju powszechnie przestrzeganego w czasie posiłków, ojciec rodziny podawał każdemu ze współbiesiadników ten sam już napełniony kielich. Picie z tego samego kielicha symbolizowało szczególną wspólnotę zebranych. ?Kielich? może też być metaforą czyjegoś losu, doświadczenia życiowego wyjątkowo trudnego do zniesienia lub wręcz zesłaną na kogoś karę. ?Kielich zbawienia?, ofiarowany i wychylany w świątyni na znak dziękczynienia za otrzymane dobrodziejstwa, zakłada wspólnotę z Bogiem.
W czasie wieczerzy paschalnej podawano kilka kielichów. Trzeci spośród nich był nazywany ?kielichem błogosławieństwa? i był wyrazem ostatecznego dziękczynienia. Wreszcie przyszła kolej na ?kielich Pański?, który oznacza Eucharystię. W czasie Ostatniej Wieczerzy Jezus podał swoim uczniom kielich z winem, mówiąc: ?Bierzcie i pijcie to jest kielich Krwi mojej??. Krew to życie, wino to życie, chleb to życie. Jezus daje swoje życie za nas, a jednocześnie obdarowuje nas życiem pod postaciami chleba i wina.
Wino spożywane podczas uczty eucharystycznej symbolizuje również życie wieczne, o którym Jezus mówi: ?Odtąd nie będę pił z tego owocu winnego krzewu aż do owego dnia, kiedy pić go będę nowy w królestwie Ojca? (Mt 26,29).
Wino może stać się napojem niszczącym człowieka, gdy jest nadużywany, ale gdy jest używany z umiarem i kulturą służy prawdziwej radości oraz budowaniu przyjaznej i zdrowej atmosfery między współbiesiadnikami. Mądre podejście do tego daru pozwala odkryć radość z przyjmowania Krwi Pańskiej w czasie Eucharystii, w której Chrystus zaprasza nas do najbliższej zażyłości ze Sobą.
Powyższe sakramentalne znaki, o których była mowa: woda, oliwa, chleb i wino oraz gesty rąk pokazują nam niezwykłą prostotę, a zarazem głębie codziennych znaków przez które Chrystus w sakramentach staje się obecny wśród nas. Każdy tych darów może stać się powodem do wdzięczności Panu Jezusowi za każdy z tych znaków w kontekście duchowym. Chrystus uświęca naszą codzienność przez prostotę znaków. Niech to będzie okazja do dziękczynienia:
Jezu, Wodo Żywa, dziękujemy Ci za codzienny dar wody, niech każdy kontakt z nią przypomina nam wielka łaskę, którą otrzymaliśmy w sakramencie chrztu. Jezu, Chlebie Życia, dziękujemy za chleb powszedni, który w Eucharystii staje się pokarmem na życie wieczne.
Jezu, który w Wieczerniku, przemieniłeś wino w Swoją Krew, a w ogrodzie Getsemani, z miłości przyjąłeś kielich męki, naucz nas mądrze korzystać z daru, który rozwesela ludzkie serce a w każdej Mszy Świętej staje się napojem na życie wieczne.
Jezu, Namaszczony Duchem Świętym, dziękujemy Ci za dar konsekrowanego oleju, w którym otrzymujemy dar Ducha Świętego, niech dar oliwy, jakiej używamy w codzienności, będzie powodem do wdzięczności za duchowe dary.
Jezu, Twoje ręce, które błogosławiły i czyniły dobro, zostały wyciągnięte i przybite do drzewa krzyża, dziękujemy Ci za łaskę osób konsekrowanych w sakramencie święceń, dziękujemy za nasze dłonie, spraw by one zawsze służyły dobru naszemu i innych.

Pytania:
1. Na ile rozumiem symbolikę i znaczenie poszczególnych znaków, które towarzyszą udzielaniu sakramentów (woda, olej, chleb i wino oraz gest nałożenia i wyciągnięcia rąk)?
2. Na ile szanuję i jestem wdzięczny za codzienne Boże dary związanymi z sakramentalnymi znakami?
3. W jaki sposób wychowywać młode pokolenie do szacunku do Bożych darów takich jak woda, chleb czy wino?

Please publish modules in offcanvas position.

Free Joomla! templates by Engine Templates