Świętych obcowanie - ks. Leszek Mateja

Prawda wiary o świętych obcowaniu, czyli komunii świętych jest zawarta w Składzie Apostolskim, który znamy od dziecka. Jednak warto zaznaczyć, że ta tajemnica nie była ujęta w pierwotnej wersji tego wyznania wiary, którym posługiwał się Kościół Rzymski. W najstarszym zachowanym tekście Składu Apostolskiego z III wieku nie znajdziemy słów o świętych obcowaniu. Podobnie w komentarzach do tego wyznania wiary z IV i V wieku autorstwa Cyryla Jerozolimskie, Ambrożego, Augustyna, Piotra Chryzologa, autorzy nie cytują i nie komentują tej prawdy wiary. Dopiero w VI wieku w "Kazaniach do ludu" Cezarego z Arles pojawia się w jego wyjaśnieniu Składu Apostolskiego sformułowanie: wierzę w świętych obcowanie. Prawdopodobnie ta prawda wiary była wcześniej obecna w innych symbolach wiary, którymi posługiwały się niektóre Kościoły lokalne.
Można domniemywać, że dodano tę prawdę wiary w VI wieku do Składu Apostolskiego, gdyż już wtedy trudno było ludziom zobaczyć komunię świętych we wspólnocie wierzących na ziemi. Dlatego dodając prawdę o obcowaniu świętych, zaakcentowano prawdę o Kościele uwielbionym w niebie. Od IV wieku zaczął się proces stopniowego obniżania poziomu życia religijnego i moralnego chrześcijan. Było to związane z koniunkturalnym przyjmowaniem chrztu, a co za tym idzie stopniową degradacją przygotowania do przyjęcia tego sakramentu. Ponadto poprzez wędrówki ludów w V wieku, znacząco obniżył się poziom kultury zwłaszcza w cesarstwie zachodnim, co wpłynęło zapewne na kryzys moralny tego społeczeństwa.
Te i inne czynniki zadecydowały o tym, że obraz Kościoła VI wieku daleko odbiegał od obrazu wspólnoty wierzących w Chrystusa w I, II i III wieku. Codzienność życia chrześcijan VI i następnych wieków aż po współczesność, znacząco różni się od wzorca świętości pierwszych chrześcijan. Wtedy wystarczyło zaakcentować wiarę w Kościół święty, rozumiany jako społeczność świętych tych na ziemi i tych w niebie. Kiedy zabrakło wyraźnych i powszechnych oznak świętość chrześcijan żyjących na ziemi, trzeba było zaakcentować świętość tych, którzy są w niebie. Dzięki temu żyjący na ziemi mogą mieć wzorzec komunii świętych, który mogą próbować realizować, niezależnie od kondycji Kościoła pielgrzymującego na ziemi.
Dlatego też krótko spojrzymy na wzorzec Kościoła jakim jest obcowanie ? komunia świętych przez pryzmat "Apokalipsy" św. Jana i "Wykład wiary prawdziwej" św. Jana Damasceńskiego.

Obcowanie świętych w Apokalipsie św. Jana
Pierwszą cechą wspólnoty świętych ukazanej w Apokalipsie jest uwielbienie Boga.
W czwartym i piątym rozdziale Apokalipsy jest opisana niebiańska liturgia wokół Bożego tronu. Święty Jan podsumowując tę wizję pisze: "Wszelkie stworzenie, które jest w niebie i na ziemi, i pod ziemią, i na morzu i wszystko co w nich przebywa, usłyszałem, jak mówiło: Zasiadającemu na tronie i Barankowi i cześć, i chwała, i moc, na wieki wieków" (Ap 5, 13).
Ten fragment ukazuje wspólnotę świętych obejmujących wszelkie stworzenie w całym kosmosie, które uwielbia Boga Ojca i Syna Bożego, który stał się człowiekiem, przedstawiony tu w symbolice baranka. Wspólnota ta jest szersza niż rodzaj ludzki. Komunia świętych dotyczy różnych istot przebywających w wielu przestrzeniach. Jej główną cechą jest uwielbienie Boga.

Drugą cechą wspólnoty świętych w niebie jest głoszenie zbawienia.
Kolejny fragment Apokalipsy mówiący o wspólnocie świętych opisuje "sto czterdzieści tysiące opieczętowanych ze wszystkich pokoleń synów Izraela" (Ap 7, 4), a także "wielki tłum, którego nikt nie mógł policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków, stojących przed tronem i przed Barankiem. Odziani są w białe szaty, a w ręku ich palmy. I głosem donośnym tak wołają: Zbawienie w Bogu naszym, Zasiadającym na tronie, i w Baranku" (Ap 7, 9-10). Ta wspólnota świętych składa się już tylko z ludzi. Ich zadaniem jest głoszenie prawdy o zbawieniu, które dokonuje się w Bogu Ojcu i Wcielonym Synu Bożym.

Trzecią cechą tej wspólnoty jest męczeństwo
W wizji św. Jana pada pytanie: "Ci przyodziani w białe szaty kim są i skąd przybyli?" (Ap 7, 13). I słychać odpowiedź: "To ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku i opłukali swe szaty, i w krwi Baranka je wybielili" (Ap 7, 14b). Wspólnotę świętych cechuje doświadczenie cierpienia ? ludzkiej porażki, które zanurzone we krwi Baranka staje się zwycięstwem.

Czwarta cecha to modlitwa za innych.
Święci pojawiają się w kolejnej wizji św. Jana dotyczącej anioła, który składa ofiarę Bogu z wielu kadzideł "z modlitwami wszystkich świętych" (Ap 8, 3b). Wspólnota świętych wstawia się na modlitwie za innych.

Piątą cechą jest jej Maryjność
Wielkim znakiem na niebie jest "Niewiasta obleczona w słońce, i księżyc pod jej stopami, a na jej głowie wieniec z gwiazd dwunastu" (Ap 12, 1b). Wspólnota świętych ma swoją królową, którą jest Maryja, Matka Boża. Trudno mówić o zmierzaniu do świętości przez jakąkolwiek wspólnotę chrześcijan na ziemi bez uznania królowania Maryi.


Szósta cecha wspólnoty świętych w niebie dotyczy opieki aniołów.
Święty Jan opisuje kolejną wizję: "I nastąpiła walka w niebie: Michał i jego aniołowie mieli walczyć ze Smokiem (...) I został strącony wielki Smok (Ap 12, 7-9). Wspólnota świętych jest uzbrojona w wojska aniołów pod dowództwem archanioła Michała. Tylko taka wspólnota może skutecznie walczyć ze złem w drodze do świętości.

Siódmą cechą jest doświadczenie bycia Oblubienicą, Małżonką Baranka.
W końcowej wizji św. Jana wspólnota świętych jawi się jako "Oblubienica, Małżonka Baranka" (Ap 21, 9b), "Miasto Święte - Jeruzalem (Nowe), zstępujące z nieba od Boga" (Ap 21, 10). Ten obraz mówi o czasach ostatecznych, ale też o końcowym etapie wtajemniczenia w osobę Jezusa przez konkretną wspólnotę eklezjalną na ziemi, która rozwija się w wierze i miłości, od doświadczenia bycia ?gośćmi weselnymi? (Mk 2, 19), do statusu Oblubienicy Jezusa jako pana młodego.

Kategorie świętych w Apokalipsie św. Jana
W wizji św. Jana mamy też wyszczególnione siedem kategorii świętych, tworzących wspólnotę zbawionych:

1. Pierwszą stanowią ci, którzy "zwyciężyli dzięki krwi Baranka i dzięki słowu swojego świadectwa i nie umiłowali dusz swych - aż do śmierci" (Ap 12, 11). To męczennicy za wiarę.

2. Drugą "To ci, którzy obcowaniem z kobietami się nie splamili, bo są dziewiczy" (Ap 14, 4a). To ci, którzy dla królestwa Bożego pozostali bezżenni.

3. Trzecią to "ci, którzy Barankowi towarzyszą, dokądkolwiek idzie" (Ap 14, 4b). To ci, którzy są posłuszni Jezusowi w codzienności i dają się kierować Duchowi Świętemu, czyli przeszli całą drogę wtajemniczenia chrześcijańskiego.

4. Czwartą to ci, w których ustach "kłamstwa nie znaleziono; są bez zarzutu" (Ap 14, 5). To ci, którzy umiłowali prawdę. Przykładem są Ojcowie Kościoła.

5. Piątą są ci, którzy "strzegą przykazań Boga i wiary Jezusa" (Ap 14, 12). To ci, którzy są wytrwali w wierze. Można do nich zaliczyć ludzi prostych, którzy tradycyjnie przeżywają swoją wiarę.

6. Szóstą stanowią ci, "którzy w Panu umierają" (Ap 14, 13a). To ci, podobni do ?dobrego łotra? (Łk 23, 39-43), którzy przyjmują wiarę w Jezusa w ostatnich chwilach życia.

7. Siódmą: "idą wraz z nimi ich czyny" (Ap 14, 13b). To ci, którzy na sądzie ostatecznym okażą się sprawiedliwi i staną po prawej stronie Syna Człowieczego (Mt 25, 31-40), nagrodzeni za swe miłosierdzie.


Obcowanie świętych według św. Jana Damasceńskiego
Jan z Damaszku żył na przełomie VII i VIII wieku, a swoje dzieło pt. ?Wykład wiary prawdziwej? napisał pod koniec swojego życia. W księdze czwartej, rozdziale piętnastym pisze o świętych. Jego zdaniem ich główną cechą było to, że ?byli duchowo z Bogiem zjednoczeni i gościli Go w sobie, a przez posiadanie Go stali się dzięki łasce tym, czym On jest z natury?. Autor wskazuje na przebóstwienie tych, którzy byli z Bogiem duchowo zjednoczeni, byli bowiem ?skarbnicami i czystymi mieszkaniami Boga i stali się miejscem Jego przebywania?. W ten sposób św. Jan nawiązuje do słów św. Pawła: ?Czyż nie wiecie, że ciała wasze są świątynią mieszkającego w was Ducha Świętego?? (1 Kor 6, 19). Święci są więc osobami, które ?żyły w ścisłym zespoleniu z Bogiem?, ale też z innymi świętymi w ramach miłości wzajemnej.
Zdaniem Jana z Damaszku Chrystus zostawił nam szczątki świętych jako ?zbawcze źródła?. ?Wypływają z nich wielorakie dobrodziejstwa, dobywa się wonność olejku?. Autor widzi tu analogię do wody, która wytrysnęła dla ludu Izraela na pustyni ?z urwistej i twardej skały? (Wj 17, 6) i dla spragnionego Samsona ze szczęki osła (Sdz 15, 19). Dlatego też zadaje pytanie retoryczne: ?czy jest rzeczą niewiarygodną, by ze szczątków męczenników sączył się wonny olejek??. Długo uważano, że informacje o takich zjawiskach są tylko legendami, aż do zbadanego dziś fenomenu olejku, który wydobywał się z trumny św. Szarbela. Święci w różny sposób manifestują swoją obecność pośród nas, gdyż pragną nam pomagać w drodze do świętości.
Szczególną rolą świętych jest ich pośrednictwo w zanoszeniu próśb do Boga, tak o tym pisze Jan z Damaszku: ?Ile zadałbyś sobie trudu, by znaleźć pośrednika, który by cię przedstawił śmiertelnemu królowi i był u niego twoim rzecznikiem? Czyż więc można nie oddawać czci rzecznikom całego rodzaju ludzkiego, zanoszącym za nas prośby do Boga??. Warto dodać, że pośrednictwo w zanoszeniu próśb jest ukazane w Ewangelii, między innymi, kiedy setnik prosi Jezusa o uzdrowienie jego sługi (Mt 8, 5-13).
Święci są również dla nas wzorem postępowania. Jan z Damaszku pisze o tym w następujący sposób: ?Stawiajmy im pomniki, twórzmy widzialne podobizny, a sami usiłujmy stawać się żywymi ich pomnikami i podobiznami przez naśladowanie ich cnót?.

Please publish modules in offcanvas position.

Free Joomla! templates by Engine Templates