Tajemnica zbawienia w Ewangelii św. Marka - Ks. Leszek Mateja

Tajemnica zbawienia w Ewangelii św. Marka

W Nowym Testamencie termin ?zbawienie? jest wyrażony poprzez grecki czasownik ?sodzo?, który we współczesnym języku polskim najwierniej można przetłumaczyć jako ocalenie ? uratowanie kogoś. Ewangelista Mateusz łączy ten termin z samym imieniem ?Jezus?, które oznacza ?Bóg zbawia? (Mt 1, 21), czyli ocala ? ratuje od grzechu. Natomiast Łukasz wprost nadaje Jezusowi tytuł Zbawiciela (Łk 2, 11), którego sens dziś najlepiej oddaje słowo ?Ratownik?. W związku z tym, że nikomu nie trzeba tłumaczyć roli ratownika medycznego, górskiego, górniczego itp., dla współczesnego człowieka najlepszym ukazaniem roli Jezusa jako Zbawiciela jest właśnie obraz ratownika. Spróbujemy pokrótce przedstawić obraz Jezusa jako ?Ratownika? w Ewangelii Marka, spoglądając na fragmenty, w których występuje czasownik ?sodzo?, czyli zbawić ? ocalić ? uratować.

1. Kto uwierzy i przyjmie chrzest będzie zbawiony.
Zaczniemy od końca tej Ewangelii, kiedy zmartwychwstały Jezus nakazuje Jedenastu, aby szli na cały świat i głosili Ewangelię całemu stworzeniu. Wtedy padają kluczowe słowa odnośnie zbawienia: ?Kto uwierzy i przyjmie chrzest będzie zbawiony? (Mk 16, 16). Z tych słów wynika, że aby doświadczyć ocalenia ze strony Jezusa, należy uwierzyć, czyli zaufać Mu i przyjąć chrzest. Należy podkreślić dwa elementy konieczne do zbawienia: wiara i chrzest. W starożytności długo była zachowana taka kolejność, najpierw należało przyjąć i rozwinąć łaskę wiary, a następnie przyjmowano chrzest, który rozumiano jako pieczęć potwierdzającą, że przyjmujący chrzest prawdziwie wierzy w Jezusa. Chrzest przyjmowano po długim czasie przygotowania (przynajmniej było tak do III wieku) zwanym katechumenatem. Był to czas coraz głębszego wtajemniczenia w osobę Jezusa. W tym okresie kilku lat katechumen, rozwijał swoją wiarę w Jezusa, tak aby ona wyrażała się w jego życiu, które miało być coraz bliższe ewangelicznemu ideałowi. Ten rozwój wiary weryfikowano, nikt kto nie miał ugruntowanej wiary w Jezusa w wymiarze egzystencjalnym, nie mógł przyjąć chrztu. Ten kto ją miał, przyjmując chrzest był pewien zbawienia.
W tym momencie, kiedy katolicy najczęściej jako dzieci przyjmują chrzest, istnieje konieczność rozwoju egzystencjalnej wiary po chrzcie, aby być pewnym zbawienia. Używając obrazu Jezusa jako ?Ratownika?, można tę tajemnicę wyobrazić sobie w ten sposób, że od momentu przyjęcia chrztu, dziecko jest w rękach Jezusa. Wtedy jest w pełni bezpieczne i nawet jeśli umrze przed rozwinięciem swojej świadomej ? dojrzałej wiary, zostaje uratowane od śmierci wiecznej przez Jezusa.
Natomiast od momentu, kiedy dziecko staje się dojrzałym człowiekiem, konieczna jest współpraca z Ratownikiem. Ta współpraca polega na coraz głębszym zaufaniu Jezusowi i nie przeszkadzaniu Mu w akcji ratowniczej. Na tym polega sens rozwoju wiary przez osobę dorosłą. Tak wygląda pokrótce przesłanie ostatniego fragmentu z Ewangelii Marka, gdzie występuje słowo zbawienie.
Teraz pochylimy się nad pierwszym takim fragmentem w tejże Ewangelii. Kiedy to Jezus w szabat uzdrowił człowieka ze sparaliżowaną ręką. Wcześniej zadał następujące pytanie szukającym pretekstu faryzeuszom, aby Go oskarżyć: ?Co wolno w szabat: uczynić coś dobrego czy coś złego? Życie uratować (zbawić) czy zabić?? (Mk 3, 4). Z tych słów wynika, że przeciwieństwem zbawienia jest śmierć. Jezus jest Ratownikiem, a szatan zabójcą. Cytowane słowa Jezusa padają w kontekście szabatu, czyli dnia całkowicie poświęconemu dla Boga. Dla nas chrześcijan tym dniem jest niedziela. To jest dzień dla Pana, dzień zbawienia. Dzień ratowania, umacniania duszy jak i ciała. Warto w kontekście tajemnicy zbawienia tak popatrzeć na nowo na niedzielę.

2. Zbawienie córki Jaira i kobiety cierpiącej na krwotok
Kolejnym fragmentem w Ewangelii Marka, gdzie pojawia się kilka razy termin zbawienie dotyczy spotkania Jezusa z Jairem i kobietą cierpiącą na krwotok. Przełożony synagogi z wielką pokorą, upadając do nóg Jezusowi, prosi Go usilnie: ?Moja córeczka dogorywa, przyjdź i połóż na nią ręce, aby ocalała (została zbawiona) i żyła?. Jair wierzył, że jeśli Jezus nałoży ręce na jego córkę, wtedy będzie uratowana od śmierci. Widzimy zatem, że istotą zbawczego dzieła Jezusa jest uchronienie przed śmiercią. Ponadto należy podkreślić, że ważnym elementem doświadczenia ocalenia przez Jezusa jest Jego dotyk, czyli Jego bliskość.
Nieodzowność tej bliskości z Jezusem, w kontekście doświadczenia zbawienia, ukazuje druga scena tej ewangelicznej perykopy, kiedy to kobieta cierpiąca na krwotok mówi sobie: ?Żebym choć dotknęła się Jego płaszcza, a będę uratowana (zbawiona)? (Mk 5, 28). Kiedy to uczyniła, zaraz poczuła w swym ciele, że jest uzdrowiona ze swej dolegliwości. Wtedy Jezus wywołuje ją z tłumu i zwraca się do niej słowami: ?Córko, twoja wiara cię ocaliła (zbawiła)? (Mk 5, 34). Mamy tutaj potwierdzenie prawdy, wyrażonej na końcu Ewangelii Marka, że wiara jest konieczna do zbawienia. Należy mieć tu na uwadze fakt, że Marek redagował Ewangelię w czasie, kiedy najpierw należało pogłębić wiarę, a następnie przyjąć chrzest. Stąd w tym momencie jest zaakcentowana rola wiary w doświadczeniu zbawienia.
Wielkość wiary tej kobiety podkreślał w IV wieku Ambroży z Mediolanu, kiedy komentując to wydarzenie pisał: Ci którzy się cisną, nie są wierzącymi; ci tylko wierzą, którzy Go dotykają. Wiarą Chrystusa się dotyka, wiarą Chrystusa się widzi. Nie cieleśnie się Go dotyka, nie oczami się Go dostrzega. Ten Go nie widzi, kto patrząc nie widzi; ani też nie słyszy, jeśli słuchając, nie rozumie; nie dotyka Go, kto nie dotyka go z ufnością.
Tenże Ojciec Kościoła podkreśla, że wiara ? ufność wobec Jezusa jest aktem dotknięcia, Go, czyli zbliżenia się do Niego. A to zbliżenie następuje przez zrozumienie Ewangelii, co podkreśla św. Paweł, pisząc, że ?wiara rodzi się z tego co się słyszy, tym zaś, co się słyszy, jest słowo Chrystusa? (Rz 10, 17). Tak więc, aby doświadczyć zbawienia, czyli zostać uratowanym przez Jezusa od śmierci wiecznej, należy się najpierw do Niego zbliżyć poprzez zrozumienie Jego słów, zapisanych w Ewangelii.
Warto na nowo użyć tu obrazu Jezusa jako ?Ratownika?, który wziął nas w swoje ramiona w czasie naszego chrztu i wyprowadza nas ze świata obciążonego śmiercią. Aby akcja ratunkowa zakończyła się sukcesem, naszym zadaniem jest pogłębianie zaufania do Jezusa, czyli kurczowego trzymania się Go i nie przeszkadzanie Mu w akcji ratowniczej, poprzez lepsze zrozumienie sposobu w jaki nas pragnie uratować. A to zrozumienie płynie z coraz głębszego poznania Ewangelii w świetle najstarszej Tradycji Kościoła.
Przytoczę jeszcze jeden komentarz do tego fragmentu Ewangelii autorstwa Jan Chryzostoma także z IV wieku, który zadając pytanie: dlaczego Jezus wywołał tę kobietę na środek, między innymi podaje taką przyczynę: w ten sposób pokazuje wszystkim jej wiarę, by również inni ją naśladowali. Jej postawa jest zatem dla nas przykładem ufności z jaką mamy podchodzić do Jezusa i dotykać Go z wiarą w Słowie Bożym i Eucharystii.
Kobieta ta rzeczywiście stała się takim przykładem wiary dla innych, gdyż kolejnym fragmentem w Ewangelii Marka, gdzie pojawia się słowo ?zbawienie? jest opis wydarzenia, kiedy to Jezus wraz z uczniami przybył do krainy Genezaret, a wtedy ludzie ?kładli chorych na otwartych miejscach i prosili Go, żeby się choć frędzli Jego płaszcza mogli dotknąć. A wszyscy, którzy się Go dotknęli byli uratowani (zbawieni)? (Mk 6, 56). Wydarzenie to jest przykładem, jak publiczne świadectwo zaufania Jezusowi wzbudza takież zaufanie u innych.

3. Uratować życie
Kolejnym fragmentem Ewangelii Marka, gdzie pojawia się słowo zbawienie, jest fragment, kiedy Jezus wypowiada następujące słowa: ?Kto chce ocalić (zbawić) swoje życie, straci je; a kto straci swe życie z powodu Mnie i Ewangelii, ocali (zbawi) je? (Mk 8, 35).
Jezus wypowiada te słowa w kontekście sytuacji, kiedy po raz pierwszy zapowiada swoją mękę, śmierć i zmartwychwstanie (Mk 8, 31). Wtedy Piotr wziął Jezusa na bok i zaczął Go upominać, w odpowiedzi usłyszał następujące słowa (dosłowne tłumaczenie): ?Odejdź za Mnie szatanie, bo nie myślisz o tych co Boga, ale o tych co ludzi? (Mk 8, 33). Jezus karci Piotra, który występuje tu w roli kusiciela. Sugerował bowiem Jezusowi, aby postępował zgodnie z ludzką logiką, a nie Bożą. Dlatego Jezus wzywa go ponownie: ?Pójdź za Mną?, w słowach: ?Odejdź za Mnie?, aby jego ludzkie myślenie zmieniło się na Boże. Jest to wezwanie do kolejnego etapu nawrócenia ? metanoi, czyli zmiany myślenia.
W kontekście tych słów Jezusa należy odczytać cytowane wcześniej słowa o zbawieniu. Można je przetłumaczyć w następujący sposób: ?Kto sam, mając na uwadze zasady ludzkiego myślenia będzie chciał uratować swoje życie, straci je. Natomiast ten, kto wyrzeknie się takiego myślenia i postępowania, czyli ?umrze? dla tego co wiąże się z filozofią tego świata i zaufa Jezusowi oraz Jego Ewangelii, ten ocali swoje życie?.
Mamy tu bardzo mocne wezwanie do nieustannego pogłębiania zaufania wobec Jezusa oraz poznawania przesłania Ewangelii i wdrażania jej w życie. Warto podkreślić, że ta rozmowa Jezusa z Piotrem miała miejsce zaraz potem, kiedy ten ostatni wyznał po raz pierwszy publicznie wiarę w Jezusa jako Mesjasza (Mk 8, 29). Piotrowi mogło się wtedy wydawać, że już w pełni poznał tajemnicę Jezusa i Jego Ewangelii. Bardzo się pomylił. To jest przestroga dla nas, że nigdy nie możemy powiedzieć, że już zakończył się nasz proces rozwoju wiary i poznawania Ewangelii oraz wdrażania jej w życie.
Kolejny raz w Ewangelii Marka pojawia się słowo zbawienie w kontekście spotkania Jezusa z bogatym człowiekiem, którego Jezus wezwał, aby sprzedał wszystko i rozdał ubogim, a wtedy będzie miał skarb w niebie i będzie zdolny, aby pójść za Jezusem. Ten jednak odszedł zasmucony (por. Mk 10, 17-22). Wtedy Jezus powiedział uczniom: ?jakże trudno wejść do królestwa Bożego tym, którzy w dostatkach pokładają ufność? (Mk 10, 24). W odpowiedzi uczniowie zadają pytanie: ?Któż więc może być zbawiony (ocalony)?? (Mk 10, 26) i słyszą odpowiedź: ?U ludzi to nie możliwe, ale nie u Boga; bo uboga wszystko jest możliwe? (Mk 10, 27).
Scena ta przestrzega przed pokładaniem ufności w dobrach materialnych i przywiązaniu się do nich. Można bardziej zaufać sile pieniądza, wpływom, znajomościom, pozycji społecznej, wykształceniu itp. niż Jezusowi. Człowiek sam nie może się zbawić, może dokonać tego tylko Bóg. Przesłanie tego fragmentu jest podobne jak w poprzednim omawianym wydarzeniu. Przy czym tam, akcent padał na zagrożenie w postaci myślenia w kategoriach ludzkich, czyli według zasad tego świata. Natomiast tutaj nacisk jest położony na niebezpieczeństwo zaufania dobrom materialnym lub pozycji społecznej.
Trzecia scena w tej części Ewangelii Marka, gdzie pojawia się słowo ?zbawienie?, dotyczy uzdrowienia niewidomego żebraka Bartymeusza, któremu Jezus mówi: ?Idź twoja wiara cię uratowała (zbawiła). I natychmiast przejrzał i szedł za Nim drogą? (Mk 10, 52). Bartymeusz jest symbolem osoby, która doświadczyła otwarcia oczu wiary na tajemnicę Jezusa jako Syna Bożego. Wcześniej Piotr wyznał, że Jezus jest Mesjaszem, czyli doskonałym człowiekiem, namaszczonym Duchem Świętym, czyli Pomazańcem Boga. Bartymeusz idzie za Jezusem, który zmierza do Jerozolimy, aby tak jak setnik pod krzyżem wyznać wiarę: ?Prawdziwie ten człowiek był Synem Boga? (Mk 15, 39).
Doświadczenie zbawienia jest związane z rozwojem egzystencjalnego poznania tajemnicy Jezusa, aż do wyznania wiary, że Jezus jest prawdziwym Bogiem i człowiekiem. Jednak nie chodzi tu jedynie o wyznanie wiary ustami, ale życiem, czyli życiem na miarę takiej wiary. W połowie Ewangelii Marka przekonaliśmy się, że Piotr, choć dorósł do wyznania egzystencjalnej wiary w Jezusa jako Mesjasza, nie miał zamiaru jej dalej rozwijać, upominając Jezusa. Nie dojrzał do pełnej wiary także w chwili śmierci Jezusa, bowiem pod krzyżem był tylko Jan spośród uczniów.
Kres rozwoju egzystencjalnej wiary w Jezusa ukazuje ostatni fragment z Ewangelii Marka, który dotyczy zagadnienia naszego zbawienia. Jezus zapowiada los swoich uczniów: ?będziecie w nienawiści u wszystkich z powodu mojego imienia. Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony (ocalony)? (Mk 13, 13). Nasza ufność pokładana w Jezusie ma dojrzeć do wierności Mu nawet pośród prześladowań.

Warto dodać, że słowo zbawienie pojawia się jeszcze w Ewangelii Marka w kontekście skrócenia dni ostatecznego oczyszczenia ludzkości, tuż przed powtórnym przyjściem Jezusa na ziemię: ?I gdyby Pan nie skrócił tych dni, nikt by nie ocalał (został zbawiony)? (Mk 13, 20). Ponadto słowo zbawienie pojawia się jeszcze w kontekście szyderstwa ludzi wobec ukrzyżowanego Jezusa: ?Uratuj (zbaw) siebie i zejdź z krzyża? (Mk 15, 30) oraz szyderstwa arcykapłanów: ?Innych uratował innych nie może uratować?? (Mk 15, 31). Mamy tu przykład skrajnego myślenia w kategoriach ludzkich, które przybiera formę nieludzkiego zachowania. Przed tym właśnie Jezus przestrzegał Piotra w połowie Ewangelii: ?Odejdź za Mnie szatanie, bo nie myślisz o tych co Boga, ale o tych co ludzi? (Mk 8, 33).

Podsumowanie
?Kto uwierzy i przyjmie chrzest będzie zbawiony?. Przyjąłeś chrzest, dlatego aby doświadczyć zbawienia jesteś wezwany do rozwoju swojej wiary. Według Ewangelii Marka pierwszym etapem jej wzrostu jest odkrycie na nowo niedzieli jako dnia zbawienia, aby ocalić twoją duszę i ciało, poprzez regenerację sił duchowych i fizycznych.
Drugim jest konieczność zbliżenia się do Jezusa, tak, aby Go dotknąć przez wiarę, czyli odkryć Jego bliskość ? wejść w osobistą relację z Nim. Pogłębienie tej więzi z Jezusem jest związane z coraz głębszym zrozumieniem Jego Ewangelii. Trzecim etapem na drodze doświadczenia zbawienia, jest z konieczność zmiany myślenia z ludzkiego na Boży, czyli coraz głębszego nawrócenia ? metanoi.
Czwartym jest wolność wobec dóbr materialnych oraz zaszczytów i uznania przez ludzi. Piątym etapem jest wierność Jezusowi nawet w czasie prześladowań. Wtedy twoja wiara będzie w pełni dojrzała i będziesz mógł w wolności stanąć pod krzyżem Jezusa, tak jak Jan ewangelista, wyznając egzystencjalną wiarę w Jezusa jako Syna Boga. Zapewne usłyszysz wtedy słowa, które Jezus skieruje do ciebie, wskazując na Maryję: ?Oto Matka twoja?.

Ks. Leszek Mateja

Please publish modules in offcanvas position.

Free Joomla! templates by Engine Templates